Informacje PLW w Kępnie związane z zagrożeniem ASF oraz uregulowania prawne dotyczące zakopywania padłych świń

Wywiad przeprowadzony z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Kępnie, dr n. wet. Krzysztofem Rudzińskim, w związku z pojawieniem się na terenie kraju nowych ognisk afrykańskiego pomoru świń.

Panie doktorze, co to jest afrykański pomór świń?

Afrykański pomór świń (ASF) to szybko szerząca się choroba wirusowa, na którą podatne są świnie domowe oraz dziki.

Ludzie nie są wrażliwi na zakażenie wirusem w związku, z czym choroba ta nie stwarza zagrożenia dla ich zdrowia i życia.

Wprowadzenie wirusa następuje poprzez przemieszczanie się dzików, transport, mięso, produkty mięsne, niedogotowane odpadki kuchenne i poubojowe, pochodzące od chorych świń i dzików.

Pragnę zauważyć, że najczęstszą przyczyną zakażenia świń jest bezpośredni kontakt ze zwierzętami zakażonymi lub zakażonymi odpadkami żywnościowymi.

W przypadku terenów o wysokim zagęszczeniu gospodarstw utrzymujących świnie, a takim jest Wielkopolska i Powiat Kępiński, rozprzestrzenianie się wirusa między gospodarstwami jest łatwe, zarówno za pośrednictwem osób odwiedzających gospodarstwo, jak i na skutek stosowania zakażonej paszy, wody, narzędzi lub odpadków kuchennych.

Gdzie występuje ASF?

Obecnie choroba notowana jest w Afryce, w krajach na południe od Sahary, w których występuje endemicznie. W Europie występuje w Rosji, na Litwie, Łotwie, Estonii, Ukrainie oraz w Polsce na terenie woj. podlaskiego, mazowieckiego i lubelskiego. Uważa się, że Polska jest krajem dla którego ryzyko wprowadzenia ASF za pośrednictwem transportu jest bardzo wysokie. Dlatego też, wszystkie osoby utrzymujące świnie i dziki lub mające z nimi kontakt powinny dołożyć wszelkich starań aby poprzez swoje świadome działania zapobiegać rozprzestrzenianiu się choroby.

Jak rozpoznać afrykański pomór świń?

U świń mogą pojawić się objawy w postaci wysokiej gorączki, z tym że gorączkujące świnie mają początkowo zachowany apetyt i zachowują się normalnie. Występują liczne padnięcia zwierząt w każdym wieku. Objawom zewnętrznym takim jak sinica skóry uszu, brzucha i boków ciała, towarzyszą liczne lecz drobne wybroczyny w skórze, duszność, pienisty lub krwisty wypływ z nosa, a także biegunka z domieszką krwi.

Jak zapobiegać afrykańskiemu pomorowi świń?

Przede wszystkim należy ograniczyć dostęp osobom postronnym do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta, w szczególności osobom, które w ostatnim czasie przebywały na terytorium gdzie wystąpił ASF lub brały udział w polowaniach.

Powinno się zabezpieczyć swoje gospodarstwo przed przedostaniem się dzików, a także zabezpieczyć paszę przed dostępem zwierząt wolno żyjących.

Ważne, aby stosować w gospodarstwie procedury sanitarne, tzn. utrzymywać gospodarstwo w czystości, dbać o czystość używanego sprzętu, stosować bieżące odkażanie, używać osobnego obuwia, odzieży ochronnej oraz narzędzi do obsługi zwierząt.

Należy zadbać także o to, aby nie wprowadzać do gospodarstwa zwierząt niewiadomego pochodzenia, bez świadectwa zdrowia lub wykazujących jakiekolwiek objawy chorobowe. Natomiast bezwzględnie nie karmić zwierząt odpadkami żywności.

Co należy zrobić w przypadku wystąpienia podejrzenia afrykańskiego pomoru świń?

Posiadacz zwierząt, który zauważył objawy nasuwające podejrzenie choroby, jest zobowiązany do natychmiastowego zgłoszenia podejrzenia choroby. Jest to obowiązek ustawowy, obwarowany sankcją karną. Zgłoszenie należy przekazać do powiatowego lekarza weterynarii bezpośrednio, albo za pośrednictwem lekarza weterynarii opiekującego się gospodarstwem lub właściwego miejscowo organu samorządu terytorialnego (wójta, burmistrza).

Dokonano zgłoszenia podejrzenia choroby i co dalej?

Po dokonaniu zgłoszenia, do czasu przybycia urzędowego lekarza weterynarii, hodowca zobowiązany jest do izolacji w gospodarstwie wszystkich przebywających tam zwierząt. Powinien wstrzymać się od wywożenia i zbywania produktów z gospodarstwa, w szczególności mięsa, zwłok zwierzęcych, środków żywienia zwierząt, ściółki i nawozów naturalnych, a także uniemożliwić dostęp osobom postronnym do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta podejrzane o zakażenie lub chorobę.

Czy hodowcom świń przysługuje rekompensata za poniesione straty w związku z wybuchem choroby?

Za świnie padłe, zabite oraz poddane ubojowi przy zwalczaniu ASF w wyniku zastosowanych zabiegów nakazanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa.

ASF jest zagrożeniem zarówno dla dużych jak i małych gospodarstw. Dalsze szerzenie się zarazy naraża nas na bardzo duże straty ekonomiczne w przemyśle mięsnym oraz hodowli, powodowane wstrzymaniem obrotu i eksportu świń, mięsa wieprzowego i produktów z niego pozyskiwanych, a także padnięciami świń i kosztami likwidacji ognisk choroby. Pamiętajmy o tym na co dzień i stosujmy się do wskazanych zaleceń.

Mam jeszcze jedno pytanie. W związku z niepokojącymi informacjami dotyczącymi nielegalnego zakopywania padłej trzody chlewnej uprzejmie proszę o bliższe informacje dotyczące uregulowań prawnych w tej sprawie.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 padła trzoda chlewna stanowi materiał kategorii 2. Zatem zwłoki zwierząt powinny być przekazywane do unieszkodliwienia w zakładach utylizacyjnych kat. 2 lub 1.

W ww. zakładach są przetwarzane z zastosowaniem odpowiednich parametrów temperatury, czasu oraz ciśnienia. Materiał kategorii 1 oraz 2 jest utylizowany w drodze sterylizacji ciśnieniowej.

Uzyskana w ten sposób mączka mięsno-kostna i tłuszcz, są spalane w zatwierdzonych spalarniach. Taki sposób obróbki gwarantuje unieszkodliwienie ewentualnych czynników zakaźnych i zapobiega przedostawaniu się patogenów do środowiska. Pragnę zauważyć, że hodowcy nie ponoszą kosztów związanych z przekazywaniem zwierząt gospodarskich do utylizacji, ponieważ istnieje w Polsce specjalny system dopłat z budżetu państwa do zakładów utylizacyjnych odbierających od rolników padłe zwierzęta. Za realizację systemu dopłat do unieszkodliwiania padłych zwierząt odpowiada Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W przypadku nielegalnego zakopywania lub innego niezgodnego z prawem zagospodarowania zwłok zwierząt gospodarskich mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi (Dz.U. z 2014r. poz. 629). Zgodnie z § 3 pkt 2 (lit. b) ww. rozporządzenia kara pieniężna za taki czyn może wynosić od 3.000 do 11.000 złotych.

Script logo