Prewencyjne działania na terenie powiatu kępińskiego w związku z nowymi ogniskami afrykańskiego pomoru świń

Wywiad z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w Kępnie, dr n. wet. Krzysztofem Rudzińskim, w związku z pojawieniem się na terenie kraju 20-tego ogniska afrykańskiego pomoru świń.

Panie doktorze, może przypomnielibyśmy naszym czytelnikom czym jest arfykański pomór świń i dlaczego jest tak groźny?

Afrykański pomór świń po angielsku to African swine fever, stąd się wziął międzynarodowy skrót ASF. Jest to wirusowa, posocznicowa choroba o przebiegu ostrym lub przewlekłym ssaków z rodziny Suidae (świniowate), a więc dotycząca świń, dzików, a w Afryce - guźców. Cechą charakterystyczną ASF jest bardzo silna wybroczynowość. Chorobę wywołuje wirus DNA, bardzo odporny na wysoką temperaturę, procesy gnilne czy wysychanie. Potrafi przetrwać w mięsie mrożonym do 6 m-cy.

Ludzie nie są wrażliwi na zakażenie wirusem w związku, z czym choroba ta nie stwarza zagrożenia dla ich zdrowia i życia. Niestety dla trzody chlewnej jest zabójcza.

Wprowadzenie wirusa najczęściej następuje poprzez przemieszczanie się dzików, transport, mięso, produkty mięsne, niedogotowane odpadki kuchenne i poubojowe, pochodzące od chorych świń i dzików.

Szerzenie się zarazy naraża nasz kraj na bardzo duże straty ekonomiczne w przemyśle mięsnym oraz hodowli, powodowane wstrzymaniem obrotu i eksportu świń, mięsa wieprzowego i produktów z niego pozyskiwanych, a także padnięciami świń i kosztami likwidacji ognisk choroby. Dlatego też ta choroba jest tak groźna.

Gdzie występuje afrykański pomór świń?

Obecnie choroba notowana jest w krajach Afryki Środkowej i Sardynii, gdzie występuje endemicznie. Polska nie jest jedynym krajem Unii Europejskiej, w którym pojawił się ASF. Problemy mają również Litwa, Łotwa i Estonia.

Poza UE notowana jest u naszych wschodnich sąsiadów, a wiec w Rosji, Białorusi i na Ukrainie. W lutym 2014 r. wykryto w Polsce pierwsze przypadki ASF u padłych dzików. Do końca 2015 r. wszystkie stwierdzone przypadki były w pobliżu granicy z Białorusią, w powiatach sokólskim, białostockim i hajnowskim w województwie podlaskim. Niestety w 2016 r. roku choroba rozszerzyła występowanie także na województwo mazowieckie i lubelskie.

Pragnę zauważyć, że najczęstszą przyczyną zakażenia świń jest bezpośredni kontakt ze zwierzętami zakażonymi lub zakażonymi odpadkami żywnościowymi. Wielkopolska i Powiat Kępiński to rejony o wysokim zagęszczeniu gospodarstw utrzymujących świnie, stąd też rozprzestrzenianie się wirusa jest łatwe, zarówno za pośrednictwem osób odwiedzających gospodarstwo, jak i na skutek stosowania zakażonej paszy, wody, narzędzi lub odpadków kuchennych.

Uważa się, że jesteśmy krajem dla którego ryzyko wprowadzenia ASF za pośrednictwem transportu jest bardzo wysokie. Dlatego też, wszystkie osoby utrzymujące świnie i dziki lub mające z nimi kontakt powinny dołożyć wszelkich starań, aby poprzez swoje świadome działania zapobiegać rozprzestrzenianiu się choroby.

Jakie są najczęściej objawy ASF?

Choroba najczęściej ma przebieg ostry, a okres inkubacji trwa 5-9 dni. U świń może pojawić się wysoka gorączka, z tym że gorączkujące świnie mają początkowo zachowany apetyt i zachowują się normalnie.

Objawom zewnętrznym takim jak sinica skóry uszu, brzucha i boków ciała, towarzyszą liczne lecz drobne wybroczyny w skórze, duszność, pienisty lub krwisty wypływ z nosa, a także biegunka z domieszką krwi.

Śmiertelność prawie zawsze wynosi 100% jednakże część dzików może przeżyć zakażenie, pozostając nosicielami.

Czy w ostatnim roku pojawił się w powiecie kępińskim wirus pomoru lub ptasiej grypy, bądź inny podobny wirus?

Na szczęście w minionym 2015 roku, aż do chwili obecnej, na terenie powiatu kępińskiego nie odnotowano ognisk wirusowych chorób zakaźnych zwalczanych z urzędu, w tym pomoru świń i ptasiej grypy. Nie zwalnia jednak nas to z obowiązku podejmowania wszelkich działań minimalizujących ryzyko ich wystąpienia.

W taki razie jakie powinny być działania, aby ograniczyć ryzyko wybuchu ASF?

Przede wszystkim należy ograniczyć dostęp osobom postronnym do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta, w szczególności osobom, które w ostatnim czasie przebywały na terytorium gdzie wystąpił ASF lub brały udział w polowaniach.

Ważne, aby stosować w gospodarstwie procedury sanitarne, tzn. utrzymywać gospodarstwo w czystości, dbać o czystość używanego sprzętu, stosować bieżące odkażanie, używać osobnego obuwia, odzieży ochronnej oraz narzędzi do obsługi zwierząt.

Ponieważ, jak wcześniej wspomniałem, dziki mogą być bezobjawowymi nosicielami, powinno się zabezpieczyć swoje gospodarstwo przed ich dostępem, a także zabezpieczyć paszę przed kontaktem ze zwierzętami wolno żyjącymi.

Należy zadbać także o to, aby nie wprowadzać do gospodarstwa zwierząt niewiadomego pochodzenia, bez świadectwa zdrowia lub wykazujących jakiekolwiek objawy chorobowe, jak również nie karmić zwierząt odpadkami.

Jakie należy podjąć działania w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby?

Należy bezzwłocznie zgłosić ten fakt do powiatowego lekarza weterynarii bezpośrednio, albo za pośrednictwem lekarza weterynarii opiekującego się gospodarstwem lub właściwego miejscowo organu samorządu terytorialnego (wójta, burmistrza). Jest to obowiązek ustawowy, obwarowany sankcją karną.

Po dokonaniu zgłoszenia, do czasu przybycia urzędowego lekarza weterynarii, hodowca zobowiązany jest do izolacji w gospodarstwie wszystkich przebywających tam zwierząt. Powinien wstrzymać się od wywożenia i sprzedaży produktów z gospodarstwa, w szczególności zwłok zwierzęcych, paszy, ściółki, nawozów naturalnych, mięsa, a także uniemożliwić dostęp do pomieszczeń, w których znajdują się zwierzęta podejrzane o zakażenie lub chorobę osobom postronnym.

Podjęcie tych działań ma bardzo duże znaczenie dla efektywności dalszego postępowania związanego z likwidacją choroby.

W Hiszpanii i Portugalii walka z ASF trwała kilkadziesiąt lat, a w Belgii i Holandii zlikwidowano ją wybijając wszystkie świnie.

W związku z realnym zagrożeniem ASF w naszym powiecie, jakiego typu działania podjął Powiatowy Inspektorat Weterynarii, którym pan kieruje?

Czynności podejmowane w związku z minimalizacją ryzyka wystąpienia choroby miały charakter wielokierunkowy. Ograniczę się do omówienia działań kierowanych na zewnątrz o charakterze prewencyjnym, które dotyczyły trzech obszarów: szkoleń, współpracy i informacji.

W zakresie szkoleń inspektorzy PIW w Kępnie w okresie sierpnia i września przeprowadzili ich kilkanaście, zarówno z rolnikami i hodowcami, jak też z lekarzami weterynarii wolnej praktyki powiatu kępińskiego.

Na terenie każdej gminy zorganizowano spotkanie, na którym omówiono problematykę ASF.

W zakresie współpracy podjęto rozmowy z Policją i Inspekcją Sanitarną, w efekcie których dokonano ustaleń i koordynacji wspólnych działań w celu ograniczenia ryzyka wybuchu choroby.

W obszarze informacji, wydrukowano kilka tysięcy ulotek skierowanych do hodowców i producentów trzody, rozpowszechniając je wśród rolników, zakładów przetwórczych i instytucji oraz jednostek samorządu terytorialnego.

W tym miejscu chciałem bardzo serdecznie podziękować samorządowcom powiatu kępińskiego za zrozumienie i okazaną pomoc przy organizowaniu spotkań i szkoleń, jak i rozpowszechnianiu ulotek.

Script logo